Terug naar overzicht
De Duitse regering is het eens geworden over de rehabilitatie van mannen die in het naoorlogse Duitsland zijn veroordeeld wegens homoseksuele handelingen op grond van paragraaf 175 van het Wetboek van Strafrecht. De regering heeft het wetsvoorstel van Justitieminister Heiko Maas (SPD) daarover goedgekeurd.
Homoseksuele handelingen waren in Duitsland tussen 15 mei 1871 en 10 maart 1994 strafbaar. De verscherping van paragraaf 175 van het Wetboek van Strafrecht door de nazi’s in 1935 bleef in zowel West- als Oost-Duitsland van kracht. Na 1969 werd paragraaf 175 in West-Duitsland versoepeld door een leeftijdsgrens van 21 jaar in te voeren. Vier jaar later werd die grens verder verlaagd naar 19 jaar. Pas in 1994 werd in het inmiddels weer verenigde Duitsland paragraaf 175 definitief geschrapt.
In West-Duitsland werden na de Tweede Wereldoorlog zo’n 50.000 mannen veroordeeld op grond van paragraaf 175. Dat gebeurde ook in Oost-Duitsland (DDR), maar daar was de vervolging minder intensief. In Nazi-Duitsland werden meer dan 42.000 mannen veroordeeld op basis van paragraaf 175.
Veel mannen lijden nog steeds onder de gevolgen van het vervolgingsbeleid. In 2000 nam de Bondsdag een besluit aan waarin excuses werden aangeboden aan mannen die tot 1969 strafrechtelijk waren vervolgd. In 2002 werden de oordelen tegen in de nazitijd nietig verklaard.
Het wetsvoorstel van minister Heiko Maas, dat nog door de Bondsdag moet worden goedgekeurd, moet nu ook voor rehabilitatie zorgen van de mannen die na 1945 in zowel Oost- als West-Duitsland zijn veroordeeld. Voorwaarde daarvoor is wel dat het in hun rechtszaken ging om seksuele handelingen met wederzijdse instemming en dat beide betrokken mannen ouder dan 14 jaar waren. De oordelen worden opgeheven en de slachtoffers krijgen een schadevergoeding. Die schadevergoeding bedraagt 3000 euro voor de veroordeling en 1500 euro per jaar gevangenisstraf, verblijf in een psychiatrische inrichting of heropvoedingsinstituut dat toen door de rechter is opgelegd. Deze financiële compensatie zal niet gekort worden op een evt. sociale uitkering die ontvangen wordt.
Vooruitlopend op dit wetsvoorstel heeft de Bondsdag afgelopen herfst als een vorm van collectieve schadevergoeding al besloten om de Bondstichting Magnus Hirschfeld een half miljoen euro toe te kennen. Met dat geld wordt door dit instituut o.a. de geschiedenis van vervolging op grond van seksuele gerichtheid en genderidentiteit vastgelegd.
[Bronnen: Duitsland Instituut, Queer.de]
Het COC vecht voor LHBT-rechten. Vecht mee!