Terug naar overzicht
Er zijn geen aantallen bekend, maar dat maakt de nood niet minder hoog. En redding is al helemaal niet nabij. Waar elke grote stad een blijf-van- mijn-lijfhuis voor vrouwen heeft, blijven mannen op straat staan. Hun opties: onderduiken, zelfmoord of een dubbelleven.
Dreiging, angst en gevaar, slechts een handvol opvangplaatsen: mannelijke slachtoffers van eergerelateerd geweld zijn in dubbel opzicht niet te benijden.
Saskia van Aalst en Roy Johannink deden namens stichting In-pact – een adviesbureau voor politie en veiligheid – voor de ministeries van VWS en Justitie onderzoek naar de mannelijke slachtoffers van eergerelateerd geweld. Opdracht was een realistisch beeld neer te zetten van de aard van de problemen, de omvang en de mogelijkheden voor opvang.
De familie-eer speelt onder meer in de Turkse en Marokkaanse gemeenschap een cruciale rol. Maar eergerelateerd geweld is allang
niet meer alleen een geïmporteerd probleem
, zeggen de onderzoekers. Ook tweede en derde generatie allochtonen houden het traditionele gedachtegoed hoog. ‘Daarmee wordt het ook deel van ónze cultuur’, zeggen de onderzoekers.
Wie zijn de slachtoffers, wie bezoedelen de eer van de familie? De onderzoekers noteren
vijf slachtoffergroepen
. Mannen die:
– stiekeme relaties hebben
– zich onttrekken aan voorbestemde huwelijken
– kiezen voor een interetnische relatie
– homoseksuele contacten hebben.
– weigeren eerwraak of eergerelateerd geweld toe te passen.
De straf die hen wacht varieert van verstoting tot eerwraak (moord).
De
omvang is moeilijk te bepalen
, concluderen de onderzoekers. Het probleem is in Nederland relatief nieuw, er vindt nog geen registratie volgens landelijke standaarden plaats. Zo wordt eergerelateerd geweld soms geregistreerd als thuisgeweld, mensenhandel, bedreiging of loverboyproblematiek.
Het
onderwerp ligt in de taboesfeer
en mannen weten nog moeilijker een weg naar hulpinstanties te vinden dan vrouwen. Experts schatten dat er net zo veel mannelijke als vrouwelijke slachtoffers zijn, vooral ook omdat bij stiekeme relaties vaak man en vrouw zijn betrokken.
Uit het onderzoek blijkt een
schrijnend gebrek aan opvangplekken
. De Veilige Haven in Amsterdam biedt er zeven, stichting Humanity in Rotterdam acht en stichting Onderdak Alkmaar heeft ook nog wel eens een bed vrij. Ook nieuwe initiatieven in Friesland, Utrecht en Delft zullen de nood niet ledigen.
De onderzoekers keken naar zestien mannelijke slachtoffers. Zes van hen zochten vergeefs naar opvang, drie kregen wel een plek, twee werden er vermoord. De rest vond zelf een onderduikadres, verzoende zich met de familie of leidt een dubbelleven. Dat laatste is ook vaak de ‘oplossing’ voor mannen met homoseksuele contacten.
‘Dit moet
voldoende aanleiding
zijn deze specifieke opvang te organiseren, concluderen de onderzoekers. ‘We betreuren het dat er soms moet worden geleurd met slachtoffers om een plek te regelen. Dat is gevaarlijk en onmenselijk’, zeggen de onderzoekers.