Terug naar overzicht
De Russische dirigent Valeri Gergiev ligt onder vuur in Rotterdam en München vanwege zijn uitspraken ter verdediging van de Russische anti-homowet.
Valeri Gergiev geldt als een goede vriend van de Russische president Vladimir Poetin, een vriendschap die teruggaat tot begin jaren ’90 als Poetin plaatsvervangend burgemeester van St. Petersburg is. Gergiev steunde Poetin openlijk tijdens de presidentsverkiezingen – begrijpelijk, want Poetin heeft honderden miljoenen beschikbaar gesteld voor de restauratie van het Marinski Theater in St. Petersburg waar Gergiev artistiek directeur is.
In recent interview in de Volkskrant heeft Gergiev ook de anti-homowet verdedigd. Die wet is er volgens Gergiev niet op gericht om homoseksuelen te discrimineren, maar om kinderen te beschermen tegen pedofilie. Een uitspraak waarmee Gergiev geheel voorbij gaat aan het feit dat het gaat om een wet waarmee ‘propaganda van niet-traditionele relaties’ verboden wordt, waaronder uitdrukkelijk ook de relaties van paren van gelijk geslacht. Op grond daarvan is zelfs neutrale informatie over homoseksualiteit – zeker als minderjarigen daarmee geconfronteerd kunnen worden – al verboden.
Voor Philip Clark van The Guardian heeft Gergiev – met deze en vele andere uitspraken, zoals die over Pussy Riot, maar vooral door zijn onvoorwaardelijke politieke steun aan het regime van Poetin – zijn geloofwaardigheid verloren. Een onderscheid tussen zijn artistieke en politieke overtuiging is volgens Clark niet langer mogelijk. Bij elke uitvoering van werken van bijvoorbeeld Tsjaikovski of Shostakovich zal Gergiev’s politieke vriendschap met Poetin opspelen.
Gergiev’s uitspraken hebben al geleid tot acties tijdens optredens in New York en Londen en roepen nu ook vragen op in Rotterdam en München.
Rotterdam
De gemeente Rotterdam gaat onderzoeken of de uitspraken van Gergiev gevolgen moeten hebben voor de verstrekking van subsidie aan het Rotterdam Philharmonic Gergiev Festival. De gemeente zegt de ophef in de samenleving over de uitspraken van Gergiev te begrijpen en neemt de kwestie daarom uiterst serieus.
PvdA Rotterdam is nog veel stelliger. Mocht blijken dat Gergiev zijn uitspraken inderdaad gedaan, dan mag volgens de partij het festival niet meer zijn naam dragen. Op de website van PvdA Rotterdam staat: “Personen die fundamentele mensenrechten niet respecteren of zich krenkend uitlaten gericht op afkomst, geaardheid of levensbeschouwing, kunnen door het gemeentebestuur niet meer geëerd worden met een festival.”
Valeri Gergiev was van 1995 tot 2008 chef-dirigent van het Rotterdams Philharmonisch Orkest. Om hem te eren is er een jaarlijks festival dat zijn naam draagt opgericht. Dat festival krijgt jaarlijks een kwart miljoen euro subsidie van de gemeente Rotterdam.
München
Gergiev wordt binnenkort benoemd tot de nieuwe chef-dirigent van de Münchener Philharmoniker en zijn uitspraken leidde ook in de Beierse hoofdstad tot kritiek en protesten.
“Het fundament van de kunst is waarachtigheid en humaniteit”, zegt Nikolaus Bachler, chef van de Beierse Staatsopera. “Op grond daarvan is het vanzelfsprekend dat een kunstenaar niet kan zwijgen als het gaat om onmenselijkheid en schendingen van mensenrechten.”
Aan de vooravond van een gastoptreden van Gergiev met zijn toekomstige orkest wordt door Rosa Liste op woensdag 18 december een protestmanifestatie ‘To Russia With Love’ georganiseerd. Rosa Liste eist dat Gergiev zich uitspreekt tegen de mensenrechtenschendingen in Rusland en zich conformeert aan het anti-discriminatiebeleid dat in München geldt.
[Bron: COC NL, PvdA Rotterdam, New Yorker, The Guardian, Süddeutsche Zeitung – Foto Gergiev en Poetin: Kremlin.ru]