Terug naar overzicht

Diplomatieke en politieke rel rond Praag Pride

Aan de vooravond van de Praag Pride heeft de Amerikaanse ambassadeur Norman Eisen in een open brief zijn solidariteit uitgesproken met de Tsjechische LHBT’s en steun betuigd aan de Praag Pride. De open brief is mede ondertekend door twaalf andere ambassadeurs, waaronder ook de Nederlandse ambassadeur Jan Henneman, en is daarmee een Gezamenlijke Verklaring tot steun voor de Praag Pride.

Het burgerinitiatief DOST – Vertrouwen, Objectiviteit, Vrijheid, Traditie, een afkorting die ook het Tsjechische woord ‘genoeg’ vormt – heeft afstand genomen van de open brief van de diplomaten en spreekt in een persverklaring van een ‘inmenging in binnenlandse aangelegenheden’.

DOST roept daarnaast burgemeester Bohuslav Sloboda van Praag op zijn steun voor de Praag Pride in te trekken. Die stap van Sloboda heeft verzet opgeroepen in rechts-conservatieve kringen, omdat de burgemeester een partijgenoot is van de conservatieve president Klaus en daarom wordt de burgemeester gebrandmerkt als ‘verrader’ van de traditionele gezinswaarden die zijn partij ODS hoog in het vaandel voert.

De DOST-verklaring is medeondertekend door Ladislav Bátora, een topambtenaar van het ministerie van Onderwijs die omstreden is vanwege zijn banden met extreem-rechtse groeperingen.

Voornamelijk jonge leden van de Tsjechische christen-democratische partij KDU-CSL hebben voor zaterdag samen met de ‘Beweging voor Leven’ een tegendemonstratie in Praag aangekondigd. Aan deze ‘Mars voor het Traditionele Gezin’ zal ook worden deelgenomen door Peter Hajek, de naaste medewerker van president Vaclav Klaus.

Topambtenaar Petr Hajek vindt de Praag Pride geen ‘onschuldig plezier’. In een commentaar op het Pride-festival dat dinsdag 10 augustus begint en komende zaterdag met een Pride-demonstratie wordt afgesloten, schrijft Hajek dat de Praag Pride een ‘ernstige politieke demonstratie van deviante medeburgers met een bepaalde visie op normen en waarden in de wereld’ is.

In die wereld zal volgens Hajek geen plaats meer zal zijn voor het klassieke gezin, zullen nationale tradities en culturele wortels opgevreten worden door het monster van het multiculturalisme en zal een seksuele of welke andere afwijking dan ook tot deugd verheven worden. Abnormaliteit wordt volgens Hajek dan de norm en afbraak van de samenleving ‘een heilige vooruitgang’. ‘De enige bedreigde soort zijn blanke, heteroseksuele christenen’, stelt Hajek.
Diplomatieke en politieke rel rond Praag Pride
Hajeks uitspraken hebben felle reactie uitgelokt van bij de liberale regeringspartij VV en bij de sociaal-democratische oppositiepartij CSSD. Zij eisen dat president Klaus afstand neemt van de woorden van zijn ambtelijke rechterhand, maar dat weigert de president.

Klaus vindt de kritiek op de uitspraken van zijn naaste medewerker ‘een nieuw voorbeeld van een aanval op de vrije meningsuiting’. De president laat weten dat de uitspraken niet van hem zelf zijn en dat hij waarschijnlijk ook andere bewoordingen zou hebben gekozen, maar dat ook hij geen enkele ’trots’ voelt bij de Pride in Praag.

President Klaus is nog verder gegaan. In een verklaring op de presidentiële website uit hij ook kritiek op burgemeester Svoboda van Praag. Die treedt namelijk op als beschermheer van de Praag Pride en heeft de organisatoren toegezegd voldoende politie in te zullen zetten om een veilig verloop van de Pride te kunnen garanderen. Maar volgens president Klaus is het tolereren van homoseksualiteit iets heel anders dan het openbaar ondersteunen ervan door politieke autoriteiten en instanties.

Bij homoseksualiteit gaat het volgens Klaus namelijk om ‘een kleine minderheid die als zodanig bescherming nodig heeft’, maar die minderheid hoeft niet ‘verheerlijkt’ te worden. Klaus stelt dat de Praag Pride geen manifestatie van homoseksualiteit is, maar een uiting van homoseksualisme – en dat wijst de president, net als andere moderne ‘ismen’ af.

De Praagse aartsbisschop Dominik Duka laat in een open brief weten dat het houden van een Pride-demonstratie in Praag hem vervuld met treurnis. Volgens de aartsbisschop gaat het bij de Praag Pride ‘niet om tolerantie voor een minderheid, maar om propaganda van een vrije levensstijl, gespeend van een besef voor verantwoordelijkheid, waardigheid en schoonheid’. De aartsbisschop verwijt de organisatoren dat de Pride-demonstratie die zij organiseren een uitdrukking is van ‘verachting voor het normale gezinsleven’. De prelaat roept burgemeester Sloboda daarom op zich als beschermheer van de Praag Pride terug te trekken.

Sloboda, die voor zijn politieke loopbaan als gynaecoloog werkzaam was – heeft aartsbisschop Duka er in een reactie fijntjes opgewezen dat ‘wetenschappers al meer dan vijftig jaar geleden hebben vastgesteld dat homoseksualitiet geen ziekte en geen misdrijf is’ en dat ‘homoseksuelen mensen zijn zoals alle anderen’. Als arts is Sloboda het ook niet eens met de opvatting van aartsbisschop Duka die homoseksualiteit een ‘vrij gekozen levensstijl’ genoemd heeft. Volgens Sloboda wordt iemands seksuele gerichtheid al voor de geboorte in de hersenen vastgelegd.

De burgemeester heeft verder laten weten zijn stad geen financiële ondersteuning aan de Praag Pride heeft gegeven én dat hij zijn positie als beschermheer van de Praag Pride niet zal intrekken. Hij wijst er op dat hij jaarlijks voor meer dan 200 evenementen optreedt als beschermheer. Sloboda vindt dat hij als burgemeester ongeliefde minderheden niet anders mag behandelen als andere groepen in de samenleving. ‘We hebben allemaal dezelfde rechten’, beklemtoont de burgemeester.

‘Homoseksuelen leven onder ons en er is geen enkele reden om te doen alsof dit niet zo is’, zegt Sloboda. ‘Sterker nog, het gaat tegen mijn diepste overtuigingen in om verdeeldheid te zaaien tussen individuen vanwege hun seksuele gerichtheid, huidskleur of godsdienst. Gebeurtenissen in het verleden hebben aangetoond hoe gevaarlijk dat is’.