Bij de ceremonie waren ook de familieleden van Matthew Shepard en James Byrd aanwezig. Beide zijn in 1998 op gewelddadige wijze slachtoffer geworden van hatecrimes – Matthew Shepard vanwege zijn homoseksualiteit, James Byrd werd gelyncht omdat hij zwart was.
‘Na meer dan tien jaar van oppositie en uitstel, hebben we nu hatecrimewetgeving die alle burgers beschermd tegen geweld dat gepleegd wordt gebaseerd op hoe ze er uit zien, van wie ze houden, wie ze aanbidden of wie ze zijn’, zei president Obama in een toespraak na de ondertekening.
Barack Obama heeft in de amper tien maanden dat hij nu president is in woord en daad al het nodige gedaan aan holebi/transgenderrechten.

Met het tekenen van deze hatecrimewet lost hij zijn eerste grote verkiezingsbelofte aan de holebi/transgenderbeweging in.
De Matthew Shepard & James Byrd Jr. Hate Crime Prevention Act geeft federale autoriteiten meer wettelijke mogelijkheden om hatecrimes te vervolgen die niet of onvoldoende door lokale autortiteiten bestreden worden. Daarnaast bevat de wet een aanvullend budget van tien miljoen dollars om de afzonderlijke Amerikaanse staten te ondersteunen in het onderzoeken en vervolgen van hatecrimes. Bovendien verplicht deze wet de FBI om hatecrimes tegen transgenders te gaan registreren – registratie op grond van de andere gronden is wettelijk al verplicht.
‘De ondertekening van deze wet vandaag is een historische mijlpaal op weg naar gelijkberechtiging voor alle Amerikaanse holebi’s en transgenders’, zei Joe Solmonese, directeur van Human Rigths Campaign, de grootste roze lobbyorganisatie in Washington.
Solmonese dankte de president voor het tekenen van deze wet, dankte de bondgenoten in de Senaat en het Huis van Afgevaardigden en verwees in het bijzonder naar de jarenlange inzet voor deze wetgeving door de onlangs overleden senator Ted Kennedy. Ook president Obama prees in zijn toespraak senator Kennedy, omdat ‘zijn inzet deze dag mogelijk gemaakt heeft’.
Op grond van gegevens van de FBI en van lokale autoriteiten blijkt dat er in Amerika in 2007 7.624 hatecrimes gepleegd zijn. Meer dan de helft van die gevallen hebben een racistisch motief en ongeveer 17 procent is gebaseerd op homovijandigheid. Uit die cijfers blijkt echter ook dat hatecrimes met een homofoob motief veel meer dan andere hatecrimes leiden tot ernstige geweldsdaden. In bijna de helft van de gevallen gaat het dan om moord, doodslag en zware mishandeling.
Voormalig Amerikaans president George W. Bush heeft steeds laten weten dat hij zijn veto tegen deze wetgeving zal gebruiken en conservatieve Republikeinen zijn nog altijd tegen deze hatecrime-wetgeving. Zij beweren dat daarmee ook uitspraken over homoseksualiteit op grond van godsdienstige inzichten strafbaar worden. Dat is echter niet zo, want de hatecrime-wet richt zich enkel op discriminatoire geweldsdaden, niet op hatespeech – zelfs niet als daarmee uitdrukkelijk aangezet wordt tot discriminatie en geweld – en dat is ook letterlijk in de hatecrime-wet vastgelegd. Discriminatoire uitspraken blijven vallen onder de bescherming van het First Amendement van de Amerikaanse Grondwet waarin de vrijheid van meningsuiting is vastgelegd.
Zie hier de toespraak van president Barack Obama.