Terug naar overzicht
Hoe is het tekort ontstaan?
Over de jaren 2006 en 2007 is er een tekort opgebouwd van in totaal ruim één miljoen euro. Hier is een aantal oorzaken voor aan te wijzen:
– Het COC heeft stevig geïnvesteerd in maatschappelijk rendement. Een groot deel van de kosten is uit eigen middelen betaald, want ze werden niet gesubsidieerd.
– Het COC heeft er in 2006, en navolgende jaren, voor gekozen om lidmaatschapsgelden ten bate van de lokale lidverenigingen te laten komen. Op die manier is de bijdrage van de leden effectiever in de eigen omgeving.
– Bij de overgang in 2004 en 2005 naar een projectgestuurde organisatie ontstonden weeffouten in het financiële beheer. Deze en de onderliggende projectbegrotingen drukten op de jaarafrekening van 2006.
Waar is het geld naar toe gegaan?
– Deels is het gebruikt voor het afboeken van verliezen die op projecten zijn gemaakt. Dit speelde vooral in 2006 toen de uitvoeringsproblemen boven tafel kwamen. De in 2006 en 2007 genomen maatregelen hebben ervoor gezorgd dat deze problemen in 2007 niet meer voorkwamen.
– Een aanzienlijk deel is uitgekeerd via de lidmaatschapsgelden aan de lidverenigingen. Dit heeft er mede voor gezorgd dat de lokale positie van vele lidverenigingen verder versterkt is. De afgelopen drie jaar zijn er op lokaal niveau tal van nieuwe activiteiten gestart, zijn er meer vrijwilligers actief en is er op een aantal plaatsen een stijging van het aantal leden te constateren.
– En een deel is uitgegeven aan het opstarten van de derde fase van de emancipatiestrijd en zit dus in maatschappelijk rendement.
De passage in het regeerakkoord, een minister voor homo-emancipatiebeleid, de homo-emancipatienota ‘Gewoon Homo Zijn’, extra overheidsbudgetten, een convenant met vrijwel alle grote fracties over de positie van weigerambtenaren, het aangescherpte veiligheids- en antidiscriminatiebeleid van het Openbaar Ministerie, het positieve advies over de lesbische meemoeders door de commissie-Kalsbeek, de ommezwaai van de Commissie Gelijke Behandeling aangaande weigerambtenaren en zijn concrete resultaten van deze maatschappelijke investering en zijn voorbeelden van concrete resultaten die het COC heeft geboekt. Dat geldt ook voor de zichtbaarheid van homoseksualiteit in de maatschappij en media, het steeds meer bespreekbaar zien worden van homoseksualiteit in etnische en orthodox religieuze kring, de omvorming van Expreszo naar een echte holebi-jongerenorganisatie, de Jong&Out-werkgroepen in het hele land, de herpositionering van Stichting Yoesuf die zich inzet voor homoseksualiteit in etnische kring, de oprichting van de John Blankenstein Foundation en het positieve advies van het NGO-comité over een VN-status voor het COC.
Dit alles vormt het fundament onder die derde fase van de homo-emancipatiestrijd. Dat wat het COC zich tot doel stelt.
Is de COC-exploitatie in 2008 dekkend?
– In de afgelopen maanden is de financiële en administratieve huishouding geheel opnieuw ingericht. De nieuwe administratieve organisatie en systemen voor interne controle zijn gericht op een directe samenhang tussen beleid, budget en formatie. Op dagbasis is de financiële stand van zaken op de euro nauwkeurig inzichtelijk en bij te sturen. De directie heeft daarmee instrumenten in handen om een sluitende exploitatie te waarborgen en de ruimte voor noodzakelijke maatschappelijke investeringen nauwkeuriger in te schatten. Bij de herinrichting van de administratieve organisatie zijn de strenge normen die het goede doelen-keurmerk CBF hanteert als richtlijn gevolgd. Het COC verwacht in 2008 het CBF keurmerk aan te kunnen vragen.
– Daarnaast liet minister Plasterk, verantwoordelijk voor het homo-emancipatiebeleid, in maart van dit jaar weten dat het COC de komende jaren structurele subsidie krijgt. In totaal gaat het de komende vier jaar om 1,2 miljoen euro die beschikbaar komt voor de basistaken van het COC; taken die in de afgelopen jaren niet werden gesubsidieerd
– Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft een subsidie toegekend ter dekking van de kosten van de internationaal beleidsmedewerker . Daarmee zijn ook de internationale lobby- en beleidstaken die het COC de afgelopen jaren uitvoerde, maar waar geen budget voor was, de komende jaren wel gedekt door inkomsten.
Dit alles zorgt ervoor dat het eerste kwartaal van 2008 een sluitend resultaat laat zien. Dat geldt ook voor de prognose 2008. .
Hoe zit het met de COC-panden?
De Albrecht Stichting, als onderdeel van COC Nederland, is eigenaar van een aantal panden in Utrecht, Zwolle en Amsterdam. De Albrecht Stichting is in deze steden de ‘huisbaas’ van zowel COC Midden-Nederland, COC Zwolle, COC Nederland als COC Amsterdam. Al deze organisaties betalen dus gewoon huur aan de Albrecht Stichting.
– Recent is het pand in Utrecht verkocht omdat het niet meer aan de huidige behoefte voldeed en te hoge kosten met zich mee bracht. Op verzoek van en in samenwerking met COC Midden-Nederland, de huurder, is een ander pand aangekocht dat beter aansluit bij de behoefte.
– Het pand in Zwolle neemt een prominente plaats in binnen de Roze gemeenschap in de Zwolse regio. Daar verandert dus niets.
– Het pand in Amsterdam diende een flink aantal jaren als het HLBT-ontmoetingscentrum in de hoofdstad. COC Amsterdam leidde echter verliezen op de exploitatie van het pand, waardoor de huur van de horeca- en zalen opgezegd moesten worden. Daarmee kwam het pand goeddeels leeg te staan en kwam de primaire functie van het pand te vervallen.
Waarom een Roze Huis?
Zowel COC Amsterdam als COC Nederland onderkennen dat er in de regio Amsterdam een grote behoefte is aan een pand waar zogenaamde special need_-groepen elkaar kunnen ontmoeten en waar verschillende homo-organisaties onderdak kunnen vinden. Het is al geruime tijd de ambitie om een Roze Huis te realiseren. Toen het pand in Amsterdam werd aangekocht zat het COC midden in de tweede fase van de emancipatiestrijd. Belangrijk was dat er een grootschalige plek was waar homo’s en lesbo’s elkaar in veiligheid konden ontmoeten. Door de jaren heen zijn er voor de _mainstream in de Amsterdamse homogemeenschap talloze veilige ontmoetingslocaties bijgekomen.
Het COC is ondertussen in de derde fase van de emancipatiestrijd gekomen, zoals verwoord in januari 2006. De strijd gaat nu over het bewerkstelligen van sociale acceptatie. Dat betekent ontmoeting voor groepen die het nog moeilijk hebben, zoals ouderen, mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking, allochtonen, trangenders, etc. Daarnaast richt de strijd zich op het faciliteren van organisaties bij hun werk om sociale acceptatie in de maatschappij te bewerkstelligen en dat ook daadwerkelijk vorm kunnen geven.
De Albrecht Stichting heeft als visie dat waar het vermogen in bakstenen in de tweede fase een groot maatschappelijk doel diende, dat nu niet meer zo is. Nu gaat het erom dat het geld niet wordt vastgezet ten behoeve van grootschalige feesten en horeca, maar voor bouw aan sociale acceptatie en ondersteuning van _special need_-groepen.
Een nieuwe fase in de emancipatie, is meer dan een loze kreet. Het heeft effect op de doelen, werkwijze, inrichting van de organisatie en inzet van beschikbaar vermogen en middelen.
Om de ambitie te realiseren en het pand om te vormen tot een Roze Huis, waarin naast horeca ook onderdak is voor uiteenlopende homo-organisaties en eventueel een homo-museum, moet er een externe partij betrokken worden. COC Amsterdam, COC Nederland en de Albrecht Stichting zullen gezamenlijk optrekken om deze partijen actief bij de realisatie te betrekken.
Hoe kan dat Roze Huis worden gerealiseerd?
Om het huidige pand geschikt te maken zodat het aan alle eisen voldoet, moet er ruim een miljoen worden geïnvesteerd. De Albrecht Stichting is niet in staat deze kosten op te brengen. Ook COC Amsterdam beschikt zelf niet over voldoende reserves voor de noodzakelijke grootschalige investering in het Roze Huis.
Het geld lenen leidt tot een groot exploitatierisico en vormt daarmee een onaanvaardbaar risico voor de noodzakelijke maatschappelijke functie van het pand. Er zijn verschillende partijen die het pand graag willen kopen. Geen van deze investeerders wordt hierbij gemotiveerd vanuit maatschappelijk rendement. Zij focussen zich integendeel op een zo groot mogelijk financieel rendement uit hun investering. Ook een dergelijke oplossing vormt een onaanvaardbaar risico voor de noodzakelijke maatschappelijke functie van het pand.
NV Stadsgoed is echter een uitzondering. NV Stadsgoed, een onderdeel van woningcorporatie ‘Het Oosten’, heeft een maatschappelijke taak. Zij investeren in de leefbaarheid van de stad Amsterdam door panden te kopen en zo de sociaal historische functie te behouden of criminaliteit en prostitutie in de stad te beperken. Vanuit dat perspectief committeert NV Stadsgoed zich aan de gedachte van een Roze Huis: een gebouw waar _special need_-groepen een plek vinden, waar homo-organisaties kantoor kunnen houden en een plek die kan dienen als bruisend centrum voor de Amsterdamse homogemeenschap. Er worden huurafspraken gemaakt met looptijden van 20 tot 30 jaar, zodat ook de toekomst zeker wordt gesteld. En natuurlijk moet het COC huur gaan betalen. Maar dat moet ze nu ook, dus dat maakt geen verschil.
Juist omdat er gekozen wordt voor een koper die in haar doelstelling besloten heeft zitten dat maatschappelijk rendement voor gaat op financieel rendement kan er een marktconforme verkoopprijs worden gerealiseerd, zonder dat er commerciële exploitatie van het hele pand vorm krijgt en de homo-organisatie met niet op te brengen lasten wordt geconfronteerd.
Gaat COC Nederland verhuizen?
COC Nederland neemt een groot deel van de kantoorruimten in beslag. Daarmee kan COC Nederland het streven om andere homo-organisaties een plek te bieden in de weg zitten. COC Nederland is bereid het pand te verlaten om de ambitie van een Roze Huis mogelijk te maken.
De directeur van COC Nederland is verantwoordelijk voor de werkorganisatie. Hij heeft aangegeven dat, gelet op de rol en taak van COC Nederland, ook andere kantoorlocaties tot de mogelijkheden behoren.
Wat doet het COC met het geld dat vrijkomt?
– Een deel wordt gebruikt om de reeds lopende hypotheek op het pand af te lossen.
– Een ander deel, ongeveer 1 miljoen euro, wordt gebruikt om het werkkapitaal van COC Nederland te versterken.
– Het zeer aanzienlijke restant wordt gebruikt om in een renderend fonds onder te brengen van waaruit emancipatie-initiatieven kunnen worden bekostigd, waar normaal geen financiering voor is. Met de opbrengsten wordt dus structureel geld gecreëerd voor emancipatie.
Heeft het COC nog reserves?
Ja. Ook na de verkoop van het pand heeft het COC nog grote reserves beschikbaar. Het werkkapitaal wordt versterkt en gelijktijdig wordt een renderend fonds ingesteld met een aanzienlijk vermogen waar jaarlijks budget uit vrij komt om in te zetten voor de emancipatiestrijd. Het enige verschil is dat het geld niet meer in Amsterdamse bakstenen zit, maar in een fonds dat jaarlijks rendeert.
Wordt het COC nu niet afhankelijk van de overheid?
Net als in het verleden is het COC ook in de toekomst deels afhankelijk van subsidies om bepaalde emancipatietaken uit te voeren. Net als in het verleden zal het COC ook in de toekomst een kritische houding blijven aannemen. Of het nu gaat om weigerambtenaren, de rol van de ChristenUnie in het kabinet, de lobby rond artikel 1 van de Grondwet, homoseksuele asielzoekers, veiligheidsbeleid en andere zaken, het COC zal altijd blijven werken aan de gelijkberechtiging van homoseksuele mannen, lesbische vrouwen, biseksuelen en transgenders en de bevordering van de sociale acceptatie van homoseksualiteit. Het is immers de kritische houding die ons de afgelopen jaren hebben gebracht waar we ten aanzien van de derde fase van de emancipatiestrijd nu staan.
Slotwoord
Na de introductie van de derde fase van de emancipatiestrijd, het reactiveren van homobeleid in de maatschappij, het definiëren en implementeren van strategieën om de sociale acceptatie van homoseksualiteit te bewerkstelligen zoals Gay Straight Alliantianties, Frontliners en Roze Olifant, de in reikwijdte enorm toegenomen rol van het COC op internationaal vlak, het op orde brengen van de administratieve en financiële huishouding van het COC met als richtlijn de strenge normen van het CBF-keurmerk, de versterking van de organisatie als geheel zowel op lokaal niveau als de infrastructuur rond het COC zoals Expreszo, Yoesuf, Jong&Out, John Blankenstein Foundation en anderen en de strategie om het Roze Huis in Amsterdam op gezonde basis daadwerkelijk te lanceren, maakt dat het COC klaar is voor het werk dat komen gaat.
Het voortdurend blijven bouwen aan die sociale acceptatie van homoseksualiteit in al haar verschijningsvormen binnen de maatschappij. Met uw steun, strijden wij voort.
Frank van Dalen
Voorzitter COC Nederland
Wouter Neerings
Penningmeester COC Nederland
Pascal van der Maas
Directeur COC Nederland